WYSTRÓJ KOŚCIOŁA

Charakterystyczną cechą sztuki baroku i rokoka tej części Europy jest wykorzystanie w wystroju wnętrz polichromowanego i złoconego drewna, co odnajdujemy także w kościele w Opawicy. Wnętrze kościoła posiada wystrój rokokowy z 1772r., którego głównym autorem był Józef Hartmann z Nysy. Obrazy w ołtarzach zostały namalowane w II poł. XVIII w. przez H. Krause* z Ząbkowic Śląskich.

Wyposażenie

Ołtarz główny:

Ołtarz ten ma formę kulisową, co oznacza że składa się z dwóch części : dolnej -wolnostojącej mensy i górnej retabulum, która jest nieco cofnięta do tyłu. Z tyłu ołtarza wmurowana jest marmurowa tablica z chronostychem związanym z konsekracją kościoła i dokumentem z 1790r. dotyczącym konsekracji ołtarza głównego. Dolna część ołtarza -mensa, posiada ozdobne tabernakulum z krucyfiksem na jego drzwiczkach. Po bokach tabernakulum znajdują się płaskorzeźby: Modlitwa w Ogrójcu i Cierpienie Koronowania. W zwieńczeniu umieszczono rzeźbę Baranka. Po obu stronach tabernakulum znajdują się 3 pary aniołów i 2 relikwiarze w rokajowych ramach Górna część ołtarza - retabulum ma kształt szerokiej ozdobnej ramy, podwieszonej na ścianie i podtrzymywanej przez 2 pary aniołów. W ramie znajduje się obraz przedstawiający Św. Trójcę, namalowany przez H. Krause z Ząbkowic Śląskich po 1756r.


Ołtarze boczne w nawie:

Ołtarz z lewej strony nawy jest pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, którego przedstawienie znajduje się na obrazie autorstwa H. Krause z 1759r. Ołtarz ma charakter architektoniczny, a jego ażurowe zwieńczenie posiada 2 putta. Na mensie, po bokach retabulum, ustawione są 2 rzeźby, św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. Ołtarz z prawej strony nawy jest pod wezwaniem św. Barbary, której przedstawienie znajduje się na obrazie H. Krause z 1779r. Ołtarz ma charakter architektoniczny, a jego ażurowe zwieńczenie posiada 2 putta. Na mensie, po bokach retabulum, ustawione są 2 rzeźby: św. Heleny i św. Elżbiety Turyńskiej.


Ołtarz w kaplicy bocznej zwanej obecnie Maryjną lub Różańcową:

Ołtarz Bractwa Różańcowego wykonany jest częściowo ze stiuku, po jego bokach znajdują się rzeźby św. Joachima i św. Anny. W ołtarzu umieszczony jest większy obraz św. Rodziny i mniejszy Matki Boskiej Różańcowej w zwieńczeniu.


Chrzcielnica ołtarzowa:

Chrzcielnica ołtarzowa to chrzcielnica, która swoim wyglądem przypomina ołtarz. Czara chrzcielnicy ukryta jest w dolnej części ołtarza - w mensie. Górna część- retabulum jest niewysoka i zawiera złocone płaskorzeźby z przedstawieniami Chrztu w Jordanie i Wygnania z Raju. W zwieńczeniu ołtarza znajduje się rzeźba Boga Ojca i putta oraz symbole śmierci i data 1770. Przykładów takiego rozwiązania chrzcielnicy na terenie Śląska jest bardzo mało.


Ambona:

Rokokowa ambona wykonana przez Józefa Hartmanna z Barda Śląskiego w 1772r. Posiada ona kształt łodzi z postaciami 3 apostołów, którzy wyciągają sieć pełną ryb. Ponad amboną znajduje się baldachim przypominający rozwinięty żagiel z 3 aniołkami u góry (symbole cnót: wiara, nadzieja i miłość). Przy parapecie schodów umieszczono palmę. Cała ambona jest polichromowana i złocona. Piękna symbolika ambony ilustruje typowe dla ówczesnego czasu pojmowanie nauczania Ewangelii przez duszpasterzy, którzy podobnie jak Chrystus wyruszają na łów. Ambona - Łódź św. Piotra - Łódź Ewangelii, z której wypowiadane przez duszpasterza słowa, przynoszą plon symbolizowany tutaj przez udany połów - pełne sieci ryb - umocnionych w wierze lub nawróconych. Symbolika ta jest aktualna we współczesnych nam czasach, pomimo tendencji zanikania znaczenia i formy ambony w naszych kościołach na rzecz wygodniejszego nagłośnienia elektrycznego.


Konfesjonały:

Po obu stronach retabulum ołtarza głównego znajdują się dwa konfesjonały rokokowe, które w swoim zwieńczeniu posiadają rzeźby: lewy- św. Marii Magdaleny pokutującej i prawy - św. Piotra.

Polichromie

Polichromie wykonał Józef Mateusz Lasser z Tyrolu w 1733r. Poszczególne sceny ujęte są w plafony przy pomocy iluzjonistycznej architektury (architektury, która w rzeczywistości nie istnieje: filary, gzymsy, itp.). Ta iluzja czyni budowlę przestrzenniejszą, dużo wyższą oraz sięgającą nieba. Tematyka malowideł związana jest z wezwaniem kościoła - Św. Trójcy, którą dopełniają postaci ze Starego i Nowego Testamentu. Malowidła te były konserwowane prawdopodobnie w XIX w. ( z różnym skutkiem) i w latach 30. XX w. przez profesora Fey - Lichterfelda.


Prezbiterium i nawa:

W prezbiterium znajduje się scena Adoracji Boga Ojca przez anioły,
a w lunetach umieszczono przedstawienia postaci proroków (Dawid, Salomon, Izajasz, Ezechiel, Jeremiasz, Dawid). Pomiędzy lunetami znajdują się sceny: Bóg ojciec pojawiający się Abrahamowi (z lewej) i Aniołowie adorujący Abrahama (z prawej).

W nawie znajdują się 3 przedstawienia: Chrystusa nauczającego


i Boga Ojca i Ducha Świętego w postaci gołębicy w otoczeniu aniołów.

W lunetach nawy umieszczono sceny: Chrzest w Jordanie, Przemienienie Pańskie, Chrystus w świątyni, Rozesłanie apostołów oraz postaci św. Augustyn i św. Hilary. Pomiędzy lunetami nawy znajdują się postaci ewangelistów i postaci symbolizujące Kościół i władzę apostolską.


Chór organowy:

Na sklepieniu, nad chórem organowym, znajduje się przedstawienie soboru w Nicei i Skazanie Ariusza (chciał zniszczyć dogmat o Trójcy Świętej). Na zachodniej ścianie tego chóru, za prospektem organowym, umieszczono przedstawienie grupy muzykujących aniołów. Na sklepieniu pod chórem znajduje się przedstawienie Trójcy Świętej - Tron Łaski Ten charakterystyczny dla średniowiecza typ przedstawienia Trójcy Świętej (Tron Łaski - Bóg Ojciec trzyma krzyż z ukrzyżowanym Chrystusem , a nad nimi znajduje się Duch Św. w postaci gołębicy) w sztuce śląskiej jest często spotykany jeszcze w XIX w. w sztuce ludowej.


Kaplica boczna:

Tematyka polichromii kaplicy związana jest z Najświętszą Marią Panną. Na sklepieniu znajduje się scena Wniebowzięcia NMP,

a w narożnikach sklepienia umieszczono medaliony z postaciami aniołów. Na ścianach bocznych są sceny przedstawiające Zwiastowanie NMP (z lewej strony) i Nawiedzenie NMP (z prawej strony).


Loża hrabiowska:

Polichromie wykonane około 1900r. z przedstawieniami Krzewu gorejącego ( w rogu napis Adam 1900 ) i Sen św. Jakuba (z drabiną do nieba).


Zakrystia:

Na sklepieniu w zakrystii kościoła znajduje się przedstawienie św. Karola Boromeusza i inskrypcja, która dotyczy wykonania polichromii. Polichromie są obecnie w złym stanie, występują liczne spękania i złuszczenia warstw malarskich, co ilustruje poniższe zdjęcie.

Barbara Piechaczek

Literatura:

  1. Geschichte der Tropplowitzer Pfarrei, rękopis sprzed 1945r.
  2. Hofrichter R., Heimatkunde des Kreises Leobschütz, T.II, H.III, Leobschütz 1914.
  3. Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VII, woj. opolskie, zesz. 2, powiat głubczycki, pod red. T. Chrzanowskiego i M. Korneckiego, Warszawa 1961.
  4. Kronika parafii Opawica 1945 - 2000.
  5. Lutsch H., Die Kunstdenkmäler des Reg. - Bezirks Oppeln, Breslau 1894.
  6. Wolny G., Kirchliche Topographie von Mähren, I.Abt., Olmützer Erzdiöcese, V.Bd., Brünn 1863.








 
 

Produced by POZYTYW